Hardhout soorten en toepassingen buiten: welk hout kies je?

Hardhout voor buiten is dicht, hard hout van loofbomen. De bekendste soorten voor terras, schutting, gevel en buitenkeuken zijn Ipé, Bankirai, Teak, Padoek, Basralocus, Merbau, Azobé, Meranti en Mukulungu. De beste soorten in klasse 1 en 2 gaan buiten 25 jaar of langer mee. Je betaalt wel meer dan voor geïmpregneerd naaldhout: ongeveer 45–130 euro per m². Hieronder zie je welke soort bij welk project past en waar het prijsverschil vandaan komt.

Wat is hardhout en waarom kies je het voor buiten?

Hardhout komt van loofbomen en is dichter en harder dan naaldhout. Die dichtheid merk je in de praktijk. Het hout is zwaar, slijt minder snel en is lastig te bewerken.

Tropisch hardhout heeft nog een voordeel. Het bevat van nature oliën en harsen die het beschermen tegen vocht, schimmels en zwammen. Daardoor heeft het meestal geen extra behandeling nodig om te kunnen functioneren in de tuin. Dat is een belangrijk verschil met zachter hout, dat eerst behandeld of geïmpregneerd moet worden.

Hardhout kost meer dan geïmpregneerd grenen, vuren of Douglas. Daar staat tegenover dat het langer meegaat en minder onderhoud vraagt. Of die afweging voor jou klopt, hangt af van je project en je budget.

De populairste hardhoutsoorten voor buitenprojecten

Alle soorten hieronder zijn hardhout, maar ze verschillen in klasse, uiterlijk en prijsniveau. Een kort portret van de bekendste.

Ipé

Ipé geldt als een van de beste houtsoorten voor buiten. Het valt in duurzaamheidsklasse 1 en is extreem duurzaam. Het hout is zo hard dat het lastig te bewerken is. Qua prijs zit het aan de bovenkant van het hardhoutaanbod.

Bankirai

Bankirai zit in klasse 2 en gaat ook 25 jaar of langer mee. Het is een veelgebruikte keuze voor terrasvloeren, met een warme bruine tint. Het is gunstiger geprijsd dan Ipé.

Teak

Teak is zeldzaam en duur, en zit in klasse 1. Het vergrijst van nature tot een zilvergrijze kleur. Je ziet het vaak terug in premium buitenkeukens.

Padoek (Afzelia)

Padoek is zeer duurzaam en bestand tegen extreme weersomstandigheden. Het wordt veel gebruikt voor gevelbekleding. Het hout heeft een roodachtige tint.

Basralocus, Merbau, Azobé, Meranti en Mukulungu

Basralocus, Merbau, Azobé en Meranti vallen volgens de gangbare indelingen in klasse 2 tot 3. Ze zijn vaak een voordeliger alternatief voor de topsoorten. Mukulungu hoort net als Ipé bij klasse 1.

Welke soort past bij welk profiel?

Wil je maximale levensduur en vind je een hoge prijs acceptabel, dan zit je bij Ipé of Teak in klasse 1. Zoek je een bekende terrassoort die goedkoper is dan Ipé, dan kom je vaak uit bij Bankirai. Gaat het om gevelbekleding, dan is Padoek een veelgebruikte keuze. Telt de prijs het zwaarst, dan zijn Basralocus, Merbau, Azobé en Meranti de alternatieven. Reken dan wel op een lagere klasse. Jij weegt zelf af wat voor jouw project het zwaarst telt.

Toepassingen: waar gebruik je hardhout buiten?

Hardhout wordt in de tuin vooral voor vier dingen gebruikt: terrassen en vlonders, schuttingen en tuinhekken, gevelbekleding en buitenkeukens.

Terrassen en vlonders

Ipé en Bankirai zijn hier populair. Het hout slijt weinig en splintert niet snel, wat prettig is als je er op blote voeten loopt.

Schuttingen en tuinhekken

Een schutting van hardhout gaat langer mee dan een van zachter hout. Daarnaast ziet het er verzorgd uit.

Gevelbekleding

Voor gevels wordt vaak Padoek gekozen, omdat het goed tegen weer en wind kan.

Buitenkeuken

Werkbladen en frames van hardhout zijn in trek. Teak is hier een bekende keuze, omdat het zeer duurzaam is.

1. Kies de soort bij de toepassing. Een vlonder stelt andere eisen dan een gevel of een keukenblad.
2. Bekijk de ondergrond. Goede afwatering en ventilatie zijn bepalend voor de levensduur.
3. Plaats het hout. Vraag de leverancier van je soort naar de aanbevolen werkwijze.
4. Stel een onderhoudsplan op. Schoonmaken en eventueel oliën hoort daarbij.

Duurzaamheidsklassen: hoe lang gaat hardhout mee?

Duurzaamheidsklassen lopen van 1 tot 5. Klasse 1 is zeer duurzaam, klasse 5 het minst. Hout uit klasse 1, zoals Ipé en Mukulungu, gaat buiten 25 jaar of langer mee. Klasse 2, waar Bankirai onder valt, haalt dezelfde 25 jaar of meer. Hoe lager in de schaal, hoe korter de levensduur.

De klasse zegt wat het hout kan, niet wat het in jouw tuin haalt. Drie dingen bepalen mee hoe lang het meegaat: de blootstelling aan zon en regenwater, de ventilatie en afwatering rond het hout en het onderhoud.

Prijs en waarde van hardhout

Hardhout kost ongeveer 45–130 euro per m². Dat is veel meer dan geïmpregneerd grenen, vuren of Douglas. Waar het verschil binnen die bandbreedte vandaan komt, is goed te benoemen: de houtsoort, de herkomst (tropisch is duurder dan Europees), de afmetingen en de marktprijs op dat moment.

Een hogere aanschafprijs wordt deels terugverdiend. Hardhout gaat langer mee, dus je hoeft minder vaak te vervangen en het vraagt minder onderhoud dan zachter hout. Reken daarom niet alleen met de prijs per m², maar deel die ook door het aantal jaren dat je het hout verwacht te gebruiken.

FSC-certificering: hout uit duurzaam beheerde bossen

FSC® staat voor bos dat duurzaam wordt beheerd: er wordt niet meer hout geoogst dan er jaarlijks bijgroeit. Bij tropisch hardhout is dat een belangrijke aanwijzing dat het hout verantwoord is geproduceerd. Je herkent het aan het label op de verpakking of aan het certificaat dat de verkoper kan tonen.

FSC betekent niet dat alles ecologisch perfect is. Het betekent wel dat het bos beheerd wordt volgens afspraken over de oogst.

Onderhoud en levensduurverlenging

Hardhout houdt van een eenvoudige routine. Maak het periodiek schoon met water en milde zeep. Sommige soorten, zoals Bankirai, profiteren van oliën. Andere, zoals Ipé, hebben dat nauwelijks nodig.

Het belangrijkste is rot voorkomen. Zorg dat het hout kan ventileren en dat water kan weglopen. Wil je splinters tegengaan, dan helpt licht schuren.

Loop dit voorjaar eens langs je hout en kijk waar water blijft staan. Daar begint het meestal.