Vlonder leggen stappenplan: van fundering tot afwerking

Een vlonder leggen doe je in vaste stappen: grond voorbereiden, fundering met betontegels, anti-worteldoek, onderbalken, planken en afwerking. Houd onder de planken een vrije ruimte van minimaal 20 cm aan, werk met ongeveer 5 mm tussen de planken en zet je onderbalken hart-op-hart op 40–50 cm. Dit stappenplan gaat uit van hout dat je al hebt gekozen en loopt de pose van begin tot eind door.

Voor je begint: meten, rekenen en gereedschap

Begin met de maat van je terras. Meet de breedte en de diepte, zet de hoeken uit met piketten en span er touw tussen. Zo zie je meteen of de vorm klopt en of de vlonder past bij de tuin die je al hebt.

Daarna reken je de hoeveelheden uit. Dat gaat met de maten uit dit stappenplan. Deel de lengte van het terras door de hart-op-hartafstand van de onderbalken, dus 40–50 cm, en je weet hoeveel balken je nodig hebt. De betontegels komen in rijen die ongeveer een meter uit elkaar liggen. De planken reken je uit op basis van de breedte van het terras, de breedte van één plank en de naad ertussen. Neem altijd wat extra mee voor zaagverlies en een plank die toch scheef blijkt.

Voor het werk heb je een handvol basisgereedschap nodig: een schop, een waterpas, een boormachine, een schroefmachine en een winkelhaak. Meer is niet nodig om te beginnen. Leg alles bij elkaar voordat je de eerste tegel verlegt.

Twijfel je of je voor jouw plan een vergunning nodig hebt? Vraag het na bij je gemeente voordat je gaat graven. Welke regels voor jouw situatie gelden, lees je daar na, niet in dit stappenplan.

De grond en de fundering voorbereiden

Alles wat je hier goed doet, merk je later niet meer. Alles wat je hier fout doet, merk je elk seizoen. Graaf de grond ongeveer 15 cm diep af over de hele oppervlakte van het terras. Haal wortels en stenen eruit.

Verdicht de bodem daarna goed. Stamp of trillen de grond aan, vul bij met zand en controleer met de waterpas of het vlak klopt. Je werkt hier aan een stabiele, vlakke basis waar alles later op rust.

Leg daarna de betontegels. Zet ze in rijen die ongeveer een meter uit elkaar liggen. Controleer na elke tegel of hij waterpas ligt. Een tegel die een beetje kantelt, trekt de hele balk later scheef.

De onderconstructie leggen

Rol eerst anti-worteldoek uit over de afgegraven grond. Leg de banen met minimaal 15 cm overlap, zodat er geen strook open blijft waar onkruid doorheen komt. Het doek gaat onder de tegels en de balken door.

Leg daarna de onderbalken op de betontegels. Houd tussen de balken een hart-op-hartafstand van 40–50 cm aan. Dat is de maat waarmee de planken later genoeg steun krijgen. Controleer de balken op lengte en op hoogte. Ze moeten één vlak vormen, anders loopt je vlonder straks op en neer.

Kijk ook naar de afwatering. Ligt je terras zo dat regenwater ergens moet blijven staan, pas dan de helling van de balken aan. Het water moet weg kunnen. Nog eens: onder de vlonder blijft altijd die vrije ruimte van minimaal 20 cm.

De vlonderplanken schroeven

Begin langs de rand die het meest in het zicht ligt. Leg de eerste plank haaks op de onderbalken en controleer of hij recht ligt. Elke volgende plank volgt die lijn. Een kleine afwijking aan het begin is aan het eind een grote.

Laat tussen de planken een naad van ongeveer 5 mm. Die ruimte laat regenwater doorstromen en geeft het hout ruimte om te werken. Gebruik een stukje restmateriaal als afstandhouder, zo blijft de naad overal gelijk.

Schroef elke plank vast op iedere onderbalk die hij kruist, met twee schroeven per kruising. Boor voor als je dicht bij het kopse eind werkt, zodat het hout niet splijt. Werk plank voor plank en controleer regelmatig of de lijn nog klopt.

1. Uitlijnen Leg de eerste plank recht op de onderbalken en controleer de lijn.
2. Naad houden Houd ongeveer 5 mm tussen de planken met een afstandhouder.
3. Vastschroeven Gebruik twee schroeven op elke kruising met een onderbalk.
4. Controleren Kijk na elke paar planken of de rij nog recht loopt.

Afwerken en de eerste behandeling

Schuur het hout licht, vooral de randen en de kopse kanten. Zo haal je splinters weg die later aan blote voeten blijven haken. Veeg het stof weg voordat je verder gaat.

Een olie of beits aanbrengen is een keuze. Een UV-werende olie is optioneel en hangt af van wat je mooi vindt. Je bepaalt er de kleur van het hout mee en het beschermt het oppervlak. Wil je het hout zijn eigen gang laten gaan, dan kan dat ook.

Onderhoud en levensduur

Een vlonder vraagt jaarlijks wat aandacht. Maak het terras schoon van vuil, bladeren en algen. Daarna kun je het hout oliën, afhankelijk van hoe het eraan toe is. Bij veel gebruik en veel zon is dat vaker nodig dan op een rustige, beschutte plek.

Goed onderhouden hardhout gaat gemiddeld 20–50 jaar mee. Tropisch hardhout haalt volgens dezelfde bron zelfs 50–100 jaar. Die cijfers gelden voor hout dat goed is gelegd en wordt onderhouden, dus de fundering en de vrije ruimte eronder doen er echt toe.

Wanneer het anders loopt dan gepland

Niet elke tuin is een nette, droge zandbak. Ligt je terras op instabiele of kleiachtige grond, dan is de fundering extra belangrijk. Zo’n bodem werkt en kan zakken. Neem er meer tijd voor en kijk na een natte periode of de tegels nog waterpas liggen.

Ligt het terras lang in de schaduw, dan blijft het hout vochtig. Zorg dan extra goed voor ventilatie onder de vlonder en maak het terras vaker schoon. Algen vinden daar hun plek.

De keuze tussen hardhout, naaldhout en composiet laten we hier buiten beschouwing. Dit stappenplan gaat uit van het hout dat je hebt gekozen.

Een vlonder die op een goede fundering staat, doet het decennialang. Steek je tijd dus vooral in het begin, dan heb je er daarna weinig omkijken naar.

Verder lezen in deze rubriek: Vlondertegels leggen: onderlaag, voegen en houtsoort kiezen · Houten beschoeiing voor vijver of sloot: hardhout kiezen · Worteldoek onder vlonder of grind: zo leg je het goed