Houtrot in kozijn repareren: herkennen en zelf aanpakken

Houtrot in een kozijn is pourriture van het hout door schimmels. Ze ontstaat bij aanhoudend vocht en slechte ventilatie. Een klein plekje kun je vaak zelf herstellen, zolang het hout eromheen gezond is en de dragende delen intact zijn. Bij een grote of twijfelachtige plek laat je er een vakman naar kijken. Hieronder lees je hoe je rot herkent, wanneer je het zelf doet en hoe je dat aanpakt.

Hoe herken je houtrot in je kozijn

Houtrot valt zelden meteen op. Het begint vaak met een plek die er net anders uitziet dan de rest. Het hout wordt donkerder, van bruin in de richting van roestbruin tot zwart. De verf kan blaasjes vertonen. Soms ruik je ook een muffe, beschimmelde lucht als je dichtbij komt.

Het beste herken je rot met je handen. Druk met een schroevendraaier of een beitel op het donkere hout. Gezond hout biedt weerstand. Aangetast hout voelt zacht aan en je kunt er een stukje uit krabben, soms zelfs met een mes of een gutsbeitel. Dat verschil tussen hard en week zegt meer dan de kleur alleen.

Waar kijk je het eerst

Rot zit zelden midden op een glad vlak. Het zit waar water blijft staan. Kijk daarom eerst onderin het kozijn, in de hoeken en bij de verbindingen tussen de delen. Daar loopt regenwater naartoe en daar droogt het het slechtst op.

Is het meteen erg als je rot vindt? Niet per se. Een plekje betekent niet dat het kozijn verloren is. Maar wachten maakt het niet beter. Zolang het vocht blijft, gaat de aantasting door.

Wil je het zelf repareren of moet je iemand bellen

De beslissing hangt af van twee dingen: hoe groot de plek is en wat er achter zit. Gaat het om een klein oppervlakkig defect, bijvoorbeeld een plek ter grootte van een duimnagel, en is het dragende hout daaronder nog heel? Dan is zelf herstellen een reële optie. Dat is ook de grens die de bronnen trekken: beperkt oppervlak én een intacte draagconstructie.

Ben je in twijfel, is de aangetaste zone groot of lijkt de constructie zelf zwak? Laat dan een vakman kijken. Dat is geen falen. Een kozijn houdt glas, tocht en regen tegen. Een reparatie op een zwak fundament lost dan niets op.

Dat laatste is nadrukkelijk iets voor een professional. Vanaf welk punt een kozijn beter vervangen kan worden dan hersteld, is een beoordeling ter plekke. Daar kun je op afstand geen vaste grens voor geven.

Stap voor stap repareren

Heb je besloten het zelf te doen? Dan werk je in een vaste volgorde. Haast is hier je vijand: elke stap die je overslaat, kost je later meer werk.

Eerst haal je al het aangetaste hout weg. Je gaat door tot je op gezond hout komt. Blijf daarom niet aan de rand van de verkleuring hangen, maar werk door tot het hout hard en droog aanvoelt. Dan laat je de plek goed drogen. Zorg voor ventilatie en neem de tijd. Pas als het hout onder de 18 % vocht zit, kun je verder.

Daarna vul je de uitgehaalde plek met een uithardende houtrotpasta. Druk de pasta goed aan, zodat er geen holtes achterblijven. Als de pasta is uitgehard, schuur je de plek glad. Volgens de bron kun je de pasta na ongeveer 6 uur schuren en overschilderen. Hoe snel dat werkelijk gaat, hangt af van het weer en het seizoen. Lees dus ook de verpakking van de pasta die je gebruikt.

1. Rot uithalen Verwijder het aangetaste hout met een gutsbeitel of beitel tot je bij gezond hout bent. Liever iets te veel dan te weinig.
2. Laten drogen Zorg voor ventilatie en wacht tot het hout echt droog is. Meet de vochtgraad: die moet onder 18 % liggen.
3. Opvullen Breng de uithardende houtrotpasta aan en druk hem goed aan, zodat er geen luchtholtes blijven zitten.
4. Schuren en schilderen Schuur de plek na ongeveer 6 uur glad en werk hem af met verf. Zo sluit je het hout weer af tegen vocht.

Hoelang gaat het mee, en wat kost het

De kosten van het repareren van houtrot liggen volgens een bron tussen €75 en €200 per kozijn. Waar je in die bandbreedte uitkomt, hangt af van hoe groot de aantasting is en welk materiaal je gebruikt. Wat een vakman voor dezelfde klus rekent, kunnen we op basis van de bronnen niet zeggen. Vraag daarom altijd een offerte aan.

Een goed onderhouden houten kozijn heeft een lange levensduur: volgens een bron 40 tot 75 jaar. Dat verklaart waarom herstellen vaak zinvol is. Je behoudt een kozijn dat nog decennia mee kan, in plaats van meteen alles te vervangen. Vervangen blijft wel een optie als het hout te ver is aangetast. Dat is een onderwerp op zich.

Voorkomen is beter dan genezen

Houtrot heeft altijd dezelfde basis: water dat blijft staan en hout dat niet kan opdrogen. Daar komt bij dat vorst en dooi het hout en de verflaag telkens opnieuw belasten. Slechte afwatering en langdurige condensatie doen de rest.

Preventie bestaat daarom uit drie dingen. Zorg dat het water goed wegloopt, met kloppende afschotten en werkende regenpijpen. Houd de binnenlucht onder controle, zodat condensatie niet dagenlang blijft hangen. En houd de verflaag in orde. De bron noemt een schilderbeurt om de 10 jaar als vuistregel.

Die jaarlijkse ronde kost weinig tijd. Kijk naar de onderkant, de hoeken en de naden en voel of de verf nergens bol staat. Zie je blaasjes of een donkere plek, prik er dan in. Dan heb je het gevonden voor het groot wordt.

Verder lezen over dit onderwerp: Openhaardhout drogen en stoken, Houten vloer leggen, Zolder isoleren en Spouwmuur isoleren.